Bij de innovatieve in situ sanering van de voormalige vetgasfabriek in Amersfoort hebben we na 3 jaar een mooie mijlpaal bereikt: inmiddels is meer dan 25.000 liter pure teer uit de bodem gepompt!
Op de locatie is een intensief teeronttrekkingssysteem aangebracht bestaande uit circa 250 onttrekkingsbronnen. In elke bron met een zaklaag van teer is een teerpomp gehangen en aangesloten op leidingwerk voor luchtaanvoer, teerafvoer en besturing. Elke bron wordt individueel aangestuurd op basis van een sensor in de bron voor volautomatische teerdetectie. Voor de aansturing en opvang van het opgepompte teer zijn verspreid over de locatie 4 saneringsunits geplaatst.

Lees hier meer over het project: https://www.vetgasfabriekamersfoort.nl/

Namens het projectteam Stormpolderdijk heeft Arthur van de Velde RTV Rijnmond te woord gestaan over de voortgang van de bodemsanering van het EMK-terrein. Belangrijkste nieuws: we gaan dit jaar de bodemsanering afronden.

De reportage is hier terug te zien: https://www.rijnmond.nl/nieuws/2154624/hoe-staat-het-er-nu-voor-met-de-meest-giftige-plek-van-nederland

De bodemsanering van het voormalige EMK-terrein wordt begeleid door een projectteam van de opdrachtgever (het ministerie van IenW). TTE levert voor het projectteam een technisch manager en de omgevingsmanager. Daarnaast wordt nog diverse inhoudelijk ondersteuning gegeven op het gebied van bodemadvies, databeheer en gegevensverwerking.

Meer weten over dit unieke project: www.stormpolderdijk.nl.

(Foto: Richard Donkervliet)

Donderdag 29 januari organiseerden we het TTE symposium ‘Een nieuw bodemtijdperk’. 

Héél even dachten we klaar te zijn met bodem. Tot PFAS bodem opnieuw in een zeer zorgwekkend voetlicht plaatste. Lang geleden markeerde “Lekkerkerk” de geboorte van de ‘sector bodem’. Alle verontreiniging moest weg uit de bodem. In de decennia daarna werden doelstellingen functioneel en werden gevallen gebieden. Nog later werd saneren beheren. Zie hier de studie en de loopbaan van Arne Alphenaar en generatiegenoten in de bodemsector. Het wordt tijd om het iets rustiger aan te doen, Arne stopt als DGA bij TTE. Maar ook Arne is nog niet klaar met bodem want:

Met PFAS en ZZS is de bodemsector terug. Niet bij af, maar bij het begin van een tijdperk!

Op verschillende manieren blikten Gosse Hoekstra, Martijn van Houten, Arjen Wintersen en Tim Porada-Zierfuss terug naar de toekomst: wat hebben we geleerd en wat kan nóg beter!

Deze inspirerende presentaties waren de inleiding tot goede discussies en gesprekken met de aanwezigen in de zaal. Ondanks een griepgolf was deze gelukkig goed gevuld.

Het symposium markeerde ook het officieuze afscheid van Arne Alphenaar als directeur van TTE. Tijdens de afsluitende borrel met lekkere hapjes was er voldoende tijd om stil te staan bij deze mijlpaal.

9 april 2026

Vanuit het expertisecentrum PFAS (Witteveen+Bos, Arcadis, TTE) hebben wij het ministerie van IenW ondersteund bij het maken van een “Wegwijzer PFAS als ZZS”. Deze wegwijzer is eind maart gepubliceerd op de website van het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO).

In het voorjaar van 2025 is de werktafel PFAS als ZZS opgericht. Hierin zaten brancheverenigingen, omgevingsdiensten, VNG, IPO, UvW, ILT, RIVM, het Expertisecentrum PFAS, IenW en IPLO. Het uitgangspunt van de werktafel was het beantwoorden van de vragen die de brancheverenigingen gesteld hadden aan IenW, aangevuld met de vragen die omgevingsdiensten hadden.

De vragen gingen onder andere over:

• Welke PFAS vallen onder de definitie van ZZS?
• Kan er onderscheid gemaakt worden tussen de verschillende PFAS gezien de grote onderlinge verschillen in eigenschappen en risico's?
• Welke maatregelen en technieken zijn er om PFAS te minimaliseren?
• Welke normen zijn er voor PFAS?
• Welke meet- en analysemethoden zijn er voor PFAS?

De antwoorden van de vragen zijn verwerkt tot webpagina's op iplo.nl. Deze pagina's zijn bedoeld als wegwijzer hoe bedrijven en bevoegde gezagen kunnen omgaan met PFAS als ZZS. Daarnaast spelen er op dit moment diverse ontwikkelingen. Zo wordt bijvoorbeeld in Europa gewerkt aan een nieuwe norm voor het meten van PFAS. De webpagina's worden voortdurend op de actualiteit aangepast.

Meer informatie: bekijk alle pagina's over PFAS als Zeer Zorgwekkende Stof (ZZS).

9 april 2026

Wegens succes verlengd!

In samenwerking met Bodembreed Academie en Bodembeheer Nederland organiseren we een praktijkgerichte 2-daagse cursus PFAS. Niet alleen de theorie, maar ook de praktijk komt aan bod. Zo werk je samen met andere cursisten aan actuele casussen om hand-on ervaring op te doen.  

Meer info & inschrijven

Tot ons groot verdriet hebben we afscheid moeten nemen van onze collega, Theo Bussink. Theo is na een kort ziekbed overleden op 17 februari jl.

Ruim 10 jaar was Theo bij TTE in dienst. Hij werd enorm gewaardeerd om zijn kennis en kunde, maar vooral ook om zijn persoonlijkheid. In alle rust, wist hij projecten in goede banen te leiden. Met duidelijke instructies voor teamgenoten en een nauwgezette administratie. Daarnaast hechtte hij veel waarde aan persoonlijke ontwikkeling en was hij één van de drijvende krachten achter de interne ontwikkelingstrajecten. Dit alles maakte hem geliefd onder collega’s en ook bij vele anderen uit het werkveld.

We gaan Theo enorm missen. Natuurlijk in ons werk, maar ook op het sociale vlak, tijdens onze gezamenlijke lunch, tijdens borrels, uitjes en gewoon “in de wandelgangen”.

We wensen zijn gezin, overige familie en vrienden heel veel sterkte in deze moeilijke tijd.

12 december 2025

Donderdag 4 december organiseerden de vereniging BodemBreed Forum en de regionale samenwerking ondergrond Onder Twente het symposium “Duurzaam grondverzet in Oost-Nederland”. Ruim 100 fysieke deelnemers en meer dan 90 toehoorders via de live stream bewezen dat het thema duurzaam omgaan met bodem en ondergrond leeft in heel Nederland!

De zes presentaties gaven de deelnemers een totaalbeeld van de stand van zaken rond duurzaam gebruik van de bodem. Via de marktvisie en de inkoopstrategie van de landelijke buyergroup (Simone Houtman), de verankering van hoogwaardig grondgebruik in het landelijke beleid (Fred Mudde) en het faciliteren van hoogwaardig grondgebruik via ICT tools (Martin Peersman) naar duurzaam grondgebruik in de praktijk.

Sander Lubberhuizen en Peter Dijkstra van de gemeente Enschede toonden aan dat duurzaam (her)gebruik van grond een belangrijk aspect is bij streven naar een zo duurzaam mogelijke inrichting van de leefomgeving (uitgedrukt in CO₂ footprint). Maaike Wagenaar en Robert Veldhuizen lieten zien hoe de provincie Friesland met ‘Grip op Grond’ al bijna 20 jaar vraag en aanbod van grond afstemmen. Tot slot benadrukte  Leon Claassen van de provincie Gelderland dat er, ook op milieutechnisch gebied, veel meer mogelijk is dan men vaak denkt.

Aan het einde van de dag vatte Arthur van de Velde (BodemBreed Forum en TTE) de rode lijn tussen alle presentaties kernachtig samen: de ervaring is er, de tools zijn beschikbaar, zoek elkaar op en ga aan de slag!

De presentaties zijn via de livestream opgenomen en zullen binnenkort samen met de powerpoints via de site van BodembreedForum (www.bodembreedforum.nl) beschikbaar komen.

30 oktober 2025

4 december organiseert de vereniging BodemBreed Forum samen met Onder Twente) het  symposium duurzaam grondverzet in de Grolsche Veste in Enschede.
TTE Consultants en Dagnl faciliteren deze activiteit.

Grond is de grootste materiaalstroom binnen de circulaire economie. Toch wordt er vaak gekozen voor laagwaardig (her)gebruik, terwijl schone grond steeds schaarser wordt. Hoe kunnen we dit slimmer, duurzamer en regionaal beter aanpakken?

Deelnemen: klik op uitnodiging symposium

28 oktober 2025

TTE is vanaf de  inventarisatie in 2020 tot de succesvolle oplevering van de eerste fase van de sanering in 2025 betrokken geweest bij de aanpak van de PFAS problematiek op het voormalige Texoprint terrein te Boekelo.

Tot begin 2000 was in het Twentse dorp Boekelo de fabriek van Texoprint gevestigd. Na sanering van het terrein is het terrein vanaf 2008 omgevormd tot een woonwijk. Uit een dossierstudie van TTE bleek dat de fabriek PFAS gebruikte in haar processen. Na een intensief PFAS-onderzoek, waarbij de bodem van alle tuinen in de wijk onderzocht is, heeft TTE het saneringsplan opgesteld en de sanering van de tuinen voorbereid.

Voorjaar 2025 is gestart met de sanering van alle tuinen met een PFAS gehalte hoger dan de INEV (Indicatieve Niveaus voor Ernstige Verontreiniging). Hierbij is alle grond tot 1 m-mv afgegraven en vervangen door schone grond. Om de bewoners in staat te stellen hun tuinen in de oorspronkelijke staat te herstellen zijn de tuinen voorafgaand aan de sanering getaxeerd en zijn vergoedingen vastgesteld.

September 2025 is de sanering van de tuinen afgerond. In totaal zijn circa 100 tuinen gesaneerd en opnieuw ingericht.  Ondanks de grote impact op de wijk is de sanering relatief probleemloos verlopen.

Na de afronding van de sanering van de tuinen  werkt TTE nu aan de aanpak van PFAS in de grond van de openbare ruimte en in het grond- en oppervlaktewater.

27 oktober 2025

Het oefenen met blusschuim is een belangrijke oorzaak van bodemverontreiniging met PFAS op vele locaties in Nederland. Ook op de luchtmachtbasis in Leeuwarden is in het verleden met PFAS-houdend schuim geoefend. Het oppervlaktewater op en buiten de basis is via het drainagesysteem verontreinigd geraakt met PFAS. Om een einde te maken aan deze belasting wil defensie de oefenplaatsen zo snel mogelijk saneren. Het Rijksvastgoedbedrijf heeft TTE Consultants gevraagd hen te ondersteunen bij de uitdagingen rondom de aanpak van het bij de bodemsanering vrijkomend PFAS-houdende grondwater. Parallel aan dit traject ondersteunt TTE de gemeente Leeuwarden bij het zoeken naar de optimale verwerking van PFAS-houdende bagger en hekkelspecie (hekkelen is het verwijderen van begroeiing om de watergangen met als doel de waterafvoer te borgen). De situatie in Leeuwarden illustreert als geen ander de noodzaak om een evenwichtige benadering van de technische, beleidsmatige en organisatorische uitdagingen.